Lịch sử Arkanoid và các game phá gạch

Từ Pong đến bức tường gạch

Game phá gạch ra đời từ cú hit đầu tiên của làng trò chơi điện tử. Pong của Atari, phát hành năm 1972, là trò bóng bàn dành cho hai người: mỗi người di chuyển một thanh đỡ lên xuống và đánh bóng vượt qua đối phương. Trò chơi rất đơn giản, và nó cho thấy chỉ một thanh đỡ với một quả bóng cũng đủ giữ chân người chơi rất lâu.

Ý tưởng tiếp theo là biến Pong thành trò chơi một người. Thay vì một đối thủ, quả bóng sẽ đối mặt với một bức tường mà người chơi phải đánh đổ, từng mảng một.

Breakout, 1976

Atari phát hành Breakout dưới dạng game arcade vào năm 1976. Người chơi xoay một núm vặn để di chuyển thanh đỡ dọc cuối màn hình và đánh bóng vào vài hàng gạch ở phía trên. Viên gạch nào bị bóng chạm vào đều biến mất, và mục tiêu là phá sạch bức tường mà không để bóng lọt qua thanh đỡ.

Breakout thường được nhắc đến vì những người đã làm ra nó. Trò chơi được Nolan Bushnell và Steve Bristow lên ý tưởng tại Atari, còn một phiên bản phần cứng đầu tiên do Steve Wozniak cùng Steve Jobs chế tạo, không lâu trước khi hai người thành lập Apple. Tủ máy arcade dùng màn hình đen trắng có dán các dải phim màu lên trên, nhờ vậy các hàng gạch hiện ra với nhiều màu khác nhau.

Luật chơi của Breakout đã chứa đựng phần lớn những gì định nghĩa thể loại này cho đến nay: góc bay của bóng phụ thuộc vào điểm nó chạm thanh đỡ, bóng nhanh dần khi ván chơi diễn ra, và phá thủng bức tường để vào khoảng trống phía sau sẽ khiến bóng tự nảy qua lại ở phần trên màn hình. Atari tiếp nối bằng Super Breakout năm 1978, và Breakout cũng được phát hành cho máy chơi game gia đình Atari 2600.

Arkanoid, 1986

Mười năm sau Breakout, công ty Nhật Bản Taito đưa Arkanoid vào các khu arcade năm 1986. Lối chơi cơ bản vẫn vậy: một thanh đỡ, một quả bóng và một bức tường gạch. Nhưng những gì Taito bổ sung đã thay đổi thể loại này mãi mãi.

• Viên nang vật phẩm

  Một số viên gạch khi vỡ sẽ thả ra một viên nang. Hứng nó bằng thanh đỡ sẽ nhận được một hiệu ứng, chẳng hạn thanh đỡ dài hơn, bóng chậm hơn, bóng dính vào thanh đỡ, nhiều bóng cùng lúc hay laser.

• Nhiều loại gạch

  Bên cạnh gạch màu thông thường còn có gạch bạc cần chạm nhiều lần và gạch vàng hoàn toàn không thể phá vỡ.

• Màn chơi được thiết kế

  Thay vì một bức tường cứ lặp đi lặp lại, mỗi vòng có bố cục gạch riêng, từ những dải đơn giản đến các hình khối và mê cung.

• Kẻ địch và trùm cuối

  Những kẻ địch nhỏ bay vào sân chơi và làm bóng đổi hướng, còn vòng cuối cùng kết thúc bằng một trận đấu trùm.

Bản arcade được điều khiển bằng một núm xoay giúp di chuyển thanh đỡ rất chính xác. Arkanoid thành công lớn ở các khu arcade, và trong những năm sau đó được chuyển thể cho nhiều hệ máy gia đình thời bấy giờ, trong đó có ZX Spectrum, Amstrad CPC, Commodore 64, máy tính MSX, Amiga, Atari ST và Nintendo Entertainment System. Bản NES được bán kèm tay cầm núm xoay riêng, để người chơi có thể điều khiển thanh đỡ giống như ở máy arcade.

Các phần tiếp theo và game về sau

Taito nhiều lần quay lại với dòng game này. Những tựa nổi tiếng nhất gồm:

• Arkanoid: Revenge of Doh (arcade, 1987), phần tiếp theo trực tiếp, với các vòng chơi mới và viên nang mới.
• Arkanoid Returns (arcade, 1997), một phiên bản mới với đồ họa cải tiến, sau đó cũng được phát hành cho PlayStation.
• Arkanoid DS, phiên bản cho máy cầm tay hai màn hình của Nintendo.
• Arkanoid vs Space Invaders cho điện thoại, màn kết hợp giữa Arkanoid và một game arcade nổi tiếng khác của Taito.
• Arkanoid – Eternal Battle (2022) cho máy console và PC, có chiến dịch cổ điển và chế độ đối kháng trực tuyến, nơi nhiều người chơi thi đấu cùng lúc.

Taito, công ty sở hữu tên gọi Arkanoid, là một phần của tập đoàn Square Enix từ năm 2005.

Thể loại phá gạch sau Arkanoid

Arkanoid truyền cảm hứng cho cả một dòng game phá gạch trên máy tính gia đình, máy console và sau này là PC, nhiều game trong số đó do các nhóm nhỏ và lập trình viên nghiệp dư làm ra. Phần lớn đều giữ những yếu tố mà Arkanoid đã làm cho phổ biến: viên nang vật phẩm, gạch cần chạm nhiều lần, gạch không thể phá và màn chơi thiết kế thủ công. Ở một số nước, chẳng hạn như Nga và các nước láng giềng, “Arkanoid” đã trở thành từ thông dụng để gọi mọi game kiểu này, cũng như “Breakout” ở những nơi khác.

Các game về sau thêm vào những nét riêng. Có game cho bóng phát nổ hoặc xuyên qua gạch, có game làm gạch di chuyển, và nhiều game có trình tạo màn để người chơi tự thiết kế và chia sẻ bức tường của mình. Trên điện thoại, một kiểu game có họ hàng trở nên phổ biến: thay vì di chuyển thanh đỡ, bạn ngắm và bắn cả loạt bóng vào những khối có ghi số.

Trình duyệt web đã mang thể loại này đến với lớp người chơi mới, vì một game phá gạch chẳng cần gì hơn ngoài con chuột hoặc ngón tay và vài phút rảnh rỗi.

Trò chơi của chúng tôi và những tựa game kinh điển

Trò chơi trên Arkanoid.org là game phá gạch của riêng chúng tôi, được viết từ đầu. Nó đi theo những ý tưởng mà thể loại này đã chia sẻ suốt nhiều thập kỷ: một thanh đỡ, một quả bóng, một bức tường với nhiều loại gạch khác nhau và những viên nang để hứng. Các màn chơi, đồ họa, âm thanh, vật phẩm và trùm cuối đều là của chúng tôi, và chúng tôi không dùng bất kỳ nội dung nào từ các trò chơi của Taito. Arkanoid là nhãn hiệu của Taito Corporation; chúng tôi không liên kết với và không được Taito hay Square Enix bảo trợ.

Một số vật phẩm của chúng tôi là những thứ kinh điển của thể loại, như thanh đỡ rộng hơn, laser và thêm bóng; số khác, như Bóng lửa và Khiên, là của riêng chúng tôi. Hướng dẫn vật phẩm và gạch mô tả tất cả, còn chiến dịch đã sẵn sàng để bạn chơi.

Để tìm hiểu thêm về các tựa game kinh điển, hãy xem các bài viết trên Wikipedia về Breakout (tiếng Anh) và Arkanoid.