De geschiedenis van Arkanoid en brick breakers

Van Pong naar een muur van stenen

Brick breakers komen voort uit de allereerste videogamehit. Pong van Atari, uitgebracht in 1972, was een potje tafeltennis voor twee spelers: elk bewoog een batje op en neer en probeerde de bal langs de ander te krijgen. Het was eenvoudig, en het liet zien dat een batje en een bal mensen lang aan het spelen konden houden.

Het volgende idee was om van Pong een spel voor één speler te maken. In plaats van een tegenstander zou de bal een muur tegenover zich krijgen die de speler stukje bij beetje moest afbreken.

Breakout, 1976

Atari bracht Breakout in 1976 uit als arcadespel. De speler draaide aan een knop om een batje langs de onderkant van het scherm te bewegen en kaatste een bal tegen een aantal rijen stenen bovenin. Elke steen die de bal raakte, verdween, en het doel was de muur op te ruimen zonder de bal langs het batje te laten gaan.

Breakout wordt vaak herinnerd vanwege de mensen die eraan werkten. Het spel werd bij Atari bedacht door Nolan Bushnell en Steve Bristow, en een vroege versie van de hardware werd gebouwd door Steve Wozniak samen met Steve Jobs, kort voordat de twee Apple oprichtten. De arcadekast had een zwart-witscherm met stroken gekleurde folie erover, zodat de rijen stenen in verschillende kleuren verschenen.

De regels van Breakout bevatten al veel van wat het genre nog steeds bepaalt: de hoek van de bal hangt af van waar hij het batje raakt, de bal wordt sneller naarmate het spel vordert, en wie door de muur heen breekt naar de ruimte erachter, laat de bal daar bovenin vanzelf rondkaatsen. Atari liet in 1978 Super Breakout volgen, en Breakout verscheen ook voor de Atari 2600-spelcomputer.

Arkanoid, 1986

Tien jaar na Breakout bracht het Japanse bedrijf Taito in 1986 Arkanoid uit in de speelhallen. Het basisspel was hetzelfde: een batje, een bal en een muur van stenen. Wat Taito toevoegde, veranderde het genre voorgoed.

• Capsules met power-ups

  Sommige stenen lieten een capsule vrij als ze braken. Wie die met het batje ving, kreeg een effect, zoals een langer batje, een langzamere bal, een bal die aan het batje bleef plakken, meerdere ballen tegelijk of een laser.

• Verschillende stenen

  Naast gewone gekleurde stenen waren er zilveren stenen die meerdere treffers nodig hadden en gouden stenen die helemaal niet kapot konden.

• Ontworpen levels

  In plaats van één muur die steeds terugkwam, had elke ronde een eigen indeling van stenen, van eenvoudige strepen tot figuren en doolhoven.

• Vijanden en een eindbaas

  Kleine vijanden zweefden het speelveld in en brachten de bal uit koers, en de laatste ronde eindigde met een gevecht tegen een eindbaas.

De arcadeversie werd gespeeld met een draaiknop die het batje heel nauwkeurig liet bewegen. Arkanoid werd een groot succes in de speelhallen en werd in de jaren daarna omgezet naar veel thuissystemen van die tijd, waaronder de ZX Spectrum, de Amstrad CPC, de Commodore 64, MSX-computers, de Amiga, de Atari ST en het Nintendo Entertainment System. De NES-versie werd verkocht met een eigen draaiknopcontroller, zodat spelers het batje konden sturen zoals in de speelhal.

Vervolgen en latere spellen

Taito keerde vaak terug naar de serie. Tot de bekendste titels horen:

• Arkanoid: Revenge of Doh (arcade, 1987), het directe vervolg, met nieuwe rondes en nieuwe capsules.
• Arkanoid Returns (arcade, 1997), een nieuwe versie met vernieuwde graphics die later ook voor de PlayStation verscheen.
• Arkanoid DS, een versie voor de handheld van Nintendo met twee schermen.
• Arkanoid vs Space Invaders voor telefoons, een crossover tussen Arkanoid en het andere beroemde arcadespel van Taito.
• Arkanoid – Eternal Battle (2022) voor consoles en pc, met een klassieke campagne en een online battlemodus waarin veel spelers tegelijk tegen elkaar strijden.

Taito, dat eigenaar is van de naam Arkanoid, maakt sinds 2005 deel uit van de Square Enix-groep.

Het genre na Arkanoid

Arkanoid inspireerde een lange reeks brick breakers op thuiscomputers, consoles en later de pc, vaak gemaakt door kleine teams en hobbyprogrammeurs. De meeste behielden de bouwstenen die Arkanoid populair had gemaakt: capsules met power-ups, stenen die meerdere treffers nodig hebben, stenen die niet kapot kunnen en handgemaakte levels. In sommige landen, bijvoorbeeld in Rusland en de buurlanden, werd “Arkanoid” het gewone woord voor elk spel van dit soort, zoals “Breakout” dat elders werd.

Latere spellen voegden hun eigen draai toe. Bij sommige kon de bal ontploffen of door stenen heen gaan, bij andere bewogen de stenen, en veel spellen hadden een leveleditor zodat spelers hun eigen muren konden ontwerpen en delen. Op telefoons werd een verwante soort spel populair waarin je geen batje beweegt, maar een stroom ballen afschiet op blokken met getallen erop.

Webbrowsers brachten het genre naar een nieuw publiek, want een brick breaker heeft niet meer nodig dan een muis of een vinger en een paar minuten tijd.

Ons spel en de klassiekers

Het spel op Arkanoid.org is onze eigen brick breaker, vanaf nul geschreven. Het volgt de ideeën die het genre al tientallen jaren deelt: een batje, een bal, een muur van verschillende stenen en capsules om te vangen. De levels, graphics, geluiden, power-ups en eindbaas zijn van onszelf, en we gebruiken geen materiaal uit de spellen van Taito. Arkanoid is een handelsmerk van Taito Corporation; wij zijn niet verbonden aan Taito of Square Enix en worden niet door hen onderschreven.

Sommige van onze power-ups zijn klassiekers van het genre, zoals een breder batje, een laser en extra ballen; andere, zoals de Vuurbal en het Schild, zijn van onszelf. De gids over power-ups en stenen beschrijft ze allemaal, en de campagne staat klaar om te spelen.

Wil je meer lezen over de klassiekers? Bekijk dan de Wikipedia-artikelen over Breakout en Arkanoid.